Dobór węża powinien być przeprowadzony na podstawie parametrów eksploatacyjnych układu: ciśnienia, kompatybilności chemicznej medium, zakresu temperatur, wymagań przepływowych oraz oddziaływań środowiskowych. Błędny dobór prowadzi do degradacji materiału, utraty szczelności i ryzyka awarii systemu.

 Kompatybilność chemiczna.

W pierwszej kolejności podczas doboru odpowiedniego węża, należy zwrócić uwagę na rodzaj medium, które będzie przez dany przewód transportowane.

Materiał węża musi być zgodny z medium zarówno pod względem:

• Charakteru chemicznego transportowanego medium,
• migracji / absorpcji,
• dyfuzji gazów i cieczy.

 należy określić:

• skład chemiczny medium,
• stężenie,
• czas kontaktu,
• temperaturę (wpływa na reakcje).

W przypadku błędów popełnionych na tym etapie mogę pojawić się niepożądane zjawiska:

• pęcznienie (swelling)
• twardnienie (hardening)
• mikropęknięcia.

❗ Często pojawiający się błąd: brak uwzględnienia długoterminowej degradacji przewodu.

Określenie temperatury medium i miejsca pracy jest kolejnym bardzo istotnym elementem wpływającym na wąż / przewód:

• elastyczność,
• odporność termiczna,
• trwałość materiału.

Należy uwzględnić:

• temperaturę medium,
• temperaturę otoczenia,
• cykle termiczne,
• procesy mycia (np. CIP).

Wysoka temperatura:

• przyspiesza starzenie materiału,
• zwiększa podatność na uszkodzenia.

Niska temperatura:

• powoduje kruchość (embrittlement).

❗ Często pojawiający się błąd: analiza tylko temperatury nominalnej bez uwzględnienia temperatury otoczenia i skoków temperatury.

Po sprecyzowaniu rodzaju transportowanego medium, należy określić ciśnienie jakie będzie panowało w układzie.

Parametry które należy uwzględnić podczas analizy:

• ciśnienie robocze,
• ciśnienie szczytowe (pulsacje, uderzenia hydrauliczne),
• współczynnik bezpieczeństwa – WB (Safety Factor).

Zalecenie:

• współczynnik bezpieczeństwa należy dobierać indywidualnie w oparciu o szczegółowe informacje odnośnie układu w którym będzie wąż pracował.

Uwagi:

• w układach z pompami tłokowymi → wysokie pulsacje
• należy uwzględnić zmęczenie materiału (fatigue).

❗ Błąd krytyczny: dobór na podstawie ciśnienia roboczego  bez uwzględnienia ciśnienia szczytowego.

Bardzo istotną kwestią podczas doboru węża są wymagane normy i certyfikaty.

• Normy konstrukcyjne węży – określające możliwość zastosowania konkretnego węża np. EN 853 – węże hydrauliczne z oplotem stalowym, EN 856 – ciężkie warunki, wysokie ciśnienia SAE 100R1–R17, itp.
• Certyfikaty materiałowe (kontakt z medium) – znaczące w przemyśle spożywczym, chemii, farmacji np. FDA, EU 1935/2004, USP Class VI.
• Normy do stref wybuchowych (Atex) – określające możliwość wykorzystania węży i końcówek do przesyłu paliw, pyłów, oparów w strefach zagrożonych wybuchem – ATEX 2014/34/UE.
• Odporności na temperaturę i ogień – EN ISO 15540, MSHA.
• Testy i odbiory jakościowe – testy ciśnieniowe, impulsowe, próby szczelności, certyfikacje partii.
• Dokumentacja – deklaracja zgodności, karta techniczna, karty bezpieczeństwa, certyfikaty materiałowe, raporty testów.

Prawidłowy dobór średnicy powinien wynikać z wymagań przepływowych, należy określić kilka znaczących parametrów:

• Q – natężenie przepływu
• v – prędkość przepływu
• ΔP – spadek ciśnienia
• Długość przewodu – im dłuższy przewód tym większe straty ciśnienia, mniejszy przepływ przy takiej samej pompie.
• Rodzaj końcówek (przekrój), ilość połączeń pośrednich – im więcej tym mniejszy przepływ.

Zależności:

• zbyt mała średnica → spadek przepływu → wzrost ciśnienia
• większa średnica → niższe opory przepływu

Uwagi:

• należy unikać turbulencji
• uwzględnić długość przewodu
• ważna jest chropowatość wewnętrzna

❗ Często pojawiające się błędy: dobór węża tylko ze względu na długość, dobór średnicy wyłącznie pod istniejące złącza, ignorowanie rodzaju końcówek.

Analiza środowiska pracy jest kluczowa dla trwałości przewodu.

Podczas dobory węża należy uwzględnić wszystkie czynniki które oddziałują bezpośrednio na wąż podczas pracy:

• ścieranie (abrasion)
• promieniowanie UV
• zginanie (min. promień gięcia)
• skręcanie (torsion)
• drgania (vibration).

Parametry techniczne:

• Minimalny promień gięcia – MBR (Minimum Bend Radius)
• odporność na ścieranie
• odporność na czynniki zewnętrzne (czynniki mechaniczne, chemiczne itp.).

W przypadku trudnych warunków:

• stosować osłony
• wybierać węże wzmocnione.

❗ Często pojawiający się błąd: nieuwzględnienie zmęczenia materiału w ruchu cyklicznym.